Kleinhoefblad: verrassend en omstreden.

150 150 Kruidenkok
  • 0

Klein hoefblad (Tussilago farfara)  Tussis betekent hoesten en agere verdrijven, het kruid is dus een middel tegen de hoest. In farfara zit farfarus, far: dat betekent meel. En ferre betekent dragen, samen dus meeldragen. Kijk maar eens naar de onderkant van het blad. Dat ziet er grijs uit en lijkt met meel bepoederd.

De bloemen van klein hoefblad zijn straffe gasten. Al heel vroeg in het voorjaar, de sneeuw nog maar net gesmolten, steken ze dapper hun gele bloemen omhoog. Hun blaadjes doen nog niet mee. De bloemen lijken een beetje op paardenbloemen, maar als je goed kijkt, zie je schubben op de steeltjes. Paardenbloemen hebben gladde stelen. Trouwens, die paardenbloemen liggen op dat moment nog lekker te slapen in het paardenbloemenhart en vinden het nog veel te koud om te komen piepen. Ik ben altijd reuzeblij als ik de eerste gele kleinhoefbladbloemen ontdek. Dan zijn de langere, warmere dagen niet meer veraf en kan ik aan mijn eerste jam van het jaar beginnen.

Eeuwenlang diende klein hoefblad om onze voorouders van hun hoest te bevrijden. De laatste jaren is er iets misgegaan met de reputatie van dit dappere lentekruid. Wetenschappers hebben bepaalde stoffen in de bladeren ontdekt. Stoffen met een ronkende naam: pyrrolizidine-alkaloïden. Ze hebben ratten zoveel van deze stoffen toegediend, dat hun lever beschadigd was. De meningen zijn verdeeld. De ene wetenschapper beweert: ’Attentie, in klein hoefblad zitten deze stoffen, dus bieden ze gevaar voor kanker.’ De andere zegt: ’Niemand eet zoveel van dat kruid als de ratten tijdens het experiment. Het is een feit dat een grote dosis van deze stof inderdaad de lever kan beschadigen. Maar in het klein hoefblad is deze stof zo miniem aanwezig dat je echt geen gevaar loopt.’ Hoe dan ook. Het gaat hier om stoffen in de blaadjes en het laatste is hier nog niet over gezegd. Ik gebruik de bloemen en geniet ervan.

Als je klein hoefblad in je tuin wilt, zorg er dan voor dat het niet woekert. Graaf de wortelstokken in de lente op en laat alleen maar de gewenste hoeveelheid planten groeien.

Kleinhoefbladjam 

  • Twee handkommen (handen tegen elkaar) vol bloemen
  • 1,5 liter water
  • 2 citroenen en 2 sinaasappels
  • Doe de bloemen in een kookpot.
  • Zet ze net onder water.
  • Doe er de oppervlakkig geschilde, in schijfjes gesneden sinaasappels en citroenen bij.
  • Laat alles aan de kook komen.
  • Neem de kookpot van het vuur en laat een nacht trekken.
  • Giet alles door een neteldoek en druk het vocht goed uit.
  • Neem nu 1 liter van dit aftreksel en doe er een halve kilo geleersuiker bij (2+1)
  • Volg de instructies op de verpakking.

Siroop

Als je 1 liter vocht met 1/2 kilo gewone, fijne suiker zachtjes aan de kook brengt en die kokendhete brij in glazen potten doet, dan heb je een lekkere siroop.

  • Doe de potjes boordevol, zet het schroefdeksel erop en laat ze omgekeerd afkoelen.Doe de siroop op pannenkoeken, in yoghurt, op ijs of op fruitsla.
  • Vooral bij droge witte wijn en spuitwater is deze siroop overheerlijk.

Cadeautje

Ik geef mijn potjes jam en siroop een prettig accentje. Ik leg een flink uit de kluiten gewassen kleinhoefblad…blad op het deksel en doe er een rekkertje om. Ik bind er nog een stukje raffia rond en kleef een mooi etiket over de uiteinden van het samengeknoopt raffialint. De potjes zien er echt fleurig uit. Na een tijdje drogen de blaadjes, maar ook dan blijven ze mooi. Na een aantal maanden beginnen ze te verpulveren en breken ze heel vlug als je ze aanraakt. Ze blijven als verpakkingsmateriaal hooguit een jaar mooi. Ook potjes met andere jamsoorten krijgen zo’n natuurverpakking en worden een oogverblindend geschenk, als je verschillende soorten in een mandje doet.

uit ‘verukkelijk onkruid’

AUTHOR

Kruidenkok

All stories by: Kruidenkok

Leave a Reply

Your email address will not be published.