Klessebessen over herfstbessen

150 150 Kruidengids
  • 0



En jij die dacht dat er tijdens de herfst niets te beleven valt in de natuur … Mis dus! Er hangen volop meidoorn-en vlierbessen, bordeauxrode kornoeljevruchtjes en kweeperen  te glunderen aan de struiken.

Meidoorn (Crataegus monogina)

Er zit maar één stijl in de bloem die maar één pit vormt. Er is ook nog een twee- of driestijlige meidoorn en die heeft twee of drie pitten. Maar laat dat de meidoornpret niet bederven. Ook die met één pit kan je verwerken tot heerlijke hap- en sapjes.

De Nederlandse naam spreekt voor zich. De bloemen bloeien in mei en de takken hebben doornen. In de herfst zijn de knalrode bessen aan de beurt en die verwerk ik graag tot heelijk jam of siroop.

Meidoornbessenjam

Ik overgiet de gewassen bessen met koud water tot ze goed ondergedompeld staan.

Ik laat ze  even aan de kook komen, neem ze van het vuur en laat ze een nachtje rentenieren.

’s Anderendaags giet ik alles door een neteldoek. Bij een liter van het gezeefde vocht doe ik een halve kilo geleisuiker (2+1) en het sap van een citroen.

Ik laat alles 3 minuutjes koken en giet de jam kokend heet in glazen bokaaltjes tot ze helemaal vol zijn.

Ik draai er een schroefdeksel op en laat ze op hun kop afkoelen. Zo sluit ik ze hermetisch af.

Deze jam is lekker op de boterham en heerlijk op  ijs, pudding, yoghurt en gebak.

 

Vlierbessen (Sambucus nigra)

De vlier vind ik een fascinerende struik. De witte bloesems zijn als kant en de zwarte bessen voorkomen griep, hoest en verkoudheid.

Pluk de zwarte rijpe bessen van de vlier, de groene zijn namelijk licht giftig.

Pluk bessen van de vliersoort die 5 hooguit zeven groene deelblaadjes per stengel heeft als je zeker wil zijn dat je de juiste te pakken hebt. Er is ook een giftige soort met bessen die erg op de gewone vlierbessen lijken namelijk die van de kruidvlier (Sambucus ebulus).

Vlierbessensiroop

Was de rijpe bessen, doe ze in een kookpot en  laat ze even opkoken.

Doe ze dan door een neteldoek en druk het sap goed uit. (je kan ook een ontsapper gebruiken).

Bij 1 liter sap voeg je een halve kilo kandijsuiker.

Neem de siroop onmiddellijk van het vuur, als hij begint te koken.

Vul de glazen potjes tot aan de rand, schroef de metalen deksels erop en zet ze omgekeerd weg.

Tip: Voor je de potjes vult, kan je een nog een takje tijm, salie of rozemarijn in het potje steken. Die kruiden doden mogelijke bacteriën.

Vlierbessensiroop met feestneus

Als je het iets feestelijker wilt, dan heb ik een wijnsuggestie. Doe eens een twee vingers dikke laag vliersiroop in je wijnglas. Giet er warme of gechambreerde rode wijn op .Als je een gevoelige maag hebt, doe je er trouwens beter aan geen vliersiroop met wijn te mengen. Je zou er misschien hinder van kunnen ondervinden. Siroop zonder wijn maar met heet water kan zonder veel gevaar en kater ..

Als je meer houdt van een lekkere jenever kan dat natuurlijk ook. In plaats van wijn giet je jenever over je siroop. Maar niet overdrijven, want ‘de kater komt later’. .

Kornoelje (Cornus mas)

Af en toe zie ik nog wel eens een kornoeljestruik of -haag bij een huis staan. De bessen liggen, begin september met  kilo’s onder de struik (boom) . Jammer dat we nauwelijks weten wat voor lekkers en gezonds we in onze tuin hebben.

Van de eironde bordeauxrode kornoeljebessen kan je gezonde siroop en jam maken.  In de kornoeljeblaadjes zit een bepaalde stof, die op je huid tekeer gaat als honderdduizend naaldjes. Nu ja, het klinkt erger dan het is.,dus laat je niet afschrikken. Maar, als het pikt, weet je  hoe dat komt. Je kan natuurlijk ook handschoenen dragen, terwijl je de bessen plukt.

Pas er wel voor op, dat je de bessen van de de gele kornoelje (Cornus mas)  plukt, want de bessen van de de Cornus sanguinea bijvoorbeeld,  zijn licht giftig. Daarom noemen ze die duivelsbessen.

Kornoeljesiroop

Pluk begin september de rode, eivormige, rijpe bessen.

Was ze en kook ze even op met een beetje water.

Doe ze door een neteldoek en pers ze goed uit.

Voeg bij 1 liter sap een halve kg witte kandi-j of andere suiker.

Laat even opkoken.

Doe de siroop in propere glazen bokaaltjes tot aan de rand vol. Draai het metalen schroefdeksel erop en laat de potten op hun kop afkoelen, dan sluiten de deksels zich hermetisch.

Je kan deze siroop langer dan een jaar bewaren, zolang je het potje niet opendoet. Eens open nog 14 dagen.

Doe eens een beetje van deze siroop in je wijnglas, een vinger dik, en giet er dan droge witte wijn over. Je zal zien dat de siroop beneden als een kers blijft liggen. Hoe meer je naar boven kijkt in je glas hoe lichter je drank wordt. De smaak van je drank verandert dan ook terwijl je drinkt. Een verrassend effect is dat in elk geval, maar niet iedereen is weg van de aparte smaak.

Kornoeljejam

Als je liever kornoeljejam hebt, doe dan geleisuiker bij het aftreksel.  Op de verpakking staat dan hoe je de jam moet klaarmaken.

Kornoeljejam is heerlijk bij paté, gestoofde peertjes, wildgerechten, pudding …

De smaak kun je vergelijken met die van veenbessen. Maar volgens mij kunnen de veenbessen het niet halen bij de verfijnde smaak van de kornoeljebessen.

Kweepeer (Cydonia oblonga)

Toegegeven kweepeer is geen bes maar een waardevolle vrucht die hier niet mag ontbreken. Er zijn verschillende soorten kweeperen: grote en kleine, appel- en peervormige. Hoe ze er ook uitzien, kweeperen kun je niet rauw eten! Maar je kunt er wel alles van gebruiken. Met de schil maak je een lekkere likeur, van de pitten een gel tegen kloven, van het vruchtvlees jam of gelei. En met wat er dan nog overblijft, tover je lekkere snoepjes.

Kweepeerjam

Was de kweeperen en wrijf ze eerst goed over hun ‘fluwelen’ jas. Je kunt de peren ook schillen, maar dan worden ze vlug bruin. (Als je je peren schilt, bewaar dan de schillen om er likeur mee te maken).

Snij de kweeperen in dunne plakjes of rasp ze (eventueel met een electrish toestel want ze zijn nogal hard).

Overgiet met warm water tot er 5 cm  boven de kweeperenstukjes zit. Breng alles langzaam aan de kook. Prik er eens met je vork in, zoals je bij aardappels doet. Als de stukjes zacht zijn, neem je de kookpot van het vuur en die laat je dan een nachtje staan.

Giet beetje per beetje in een neteldoek en ruk het vocht er goed uit.

Neem nu een liter vocht en doe er een halve kg geleisuiker bij. (Volg de instructies op de verpakking).

Doe er het sap van een citroen bij, dan smaakt je jam nog lekkerder.

Giet de kokend hete jam in glazen bokaaltjes, boordevol. Doe het metalen schroefdeksel erop en zet de potjes op hun kop om af te koelen. Dan sluiten ze zich hermetisch.

Deze jam is niet alleen heerlijk, hij stopt diarree en is een weldaad voor maag en darmen.

Kweepeersiroop

Kweepeersiroop maak je zoals de jam. Op één liter vocht doe je een halve kilo (witte) kandij- of andere suiker.

Deze siroop is heerlijk bij pudding, yoghurt, ijs, cake en droge witte wijn. Dat wijntje interesseert je misschien het meest. Wel, giet dan eerst kweepeersiroop, twee vingers hoog, in een wijnglas. Giet er koele witte wijn op en geniet met gesloten ogen.

Kweepeerlikeur

Doe de schillen in een glazen pot en giet er een lekker brandenwijntje over.

Laat de pot zes weken rusten.

Filter de likeur en doe op 1 liter vocht 350 g suiker.

Nog eens drie weken wachten, en schud er af en toe eens mee.

Goed voor een ongestelde maag, maar overdrijf niet want ik weet…”t is super lekker.

Kweeperenpitten-gel

Doe de de verse kweepeerpitten in een potje. Overgiet ze met gewone oplegjenever, tot de pitten goed onder de drank zitten. Je mag de jenever zelfs tot 1 vinger dik boven de pitten gieten.  Na drie dagen wordt de jenever stijf en komt er een slijmlaag op de pitten. Dat wordt perfecte zalf die ongemakken zoals kloven zienderogen verzacht.

Je kunt deze gel ook gebruiken voor doorligwonden, maar pas dan op, want bij dit gebruik zou de jenever wel eens kunnen pikken. Als dat zo is, kun je een aftreksel van citroenmelisse of kamille maken. Dat giet je dan over de pitten in plaats van de jenever. Het probleem is nu wel dat je de gel niet zo lang kunt bewaren. Jenever-gel houdt daarentegen jarenlang.

Als de gel opgebruikt is, giet je gewoon weer wat jenever-, kamille- of citroenmelisse aftreksel over de pitten. Een paar dagen later heb je dan nieuwe gel. Laat de pitten dus gerust in de pot zitten. Je kunt deze truc natuurlijk niet eeuwig herhalen. Na een tijdje heb je nieuwe pitten nodig.

AUTHOR

Kruidengids

All stories by: Kruidengids

Leave a Reply

Your email address will not be published.