Dovenetels (Lamium spp.)

150 150 Kruidjes.be

Er zijn verschillende dovenetels. Zo heb je de witte (Lamium album ), de paarse (Lamium purpureum) en de gele dovenetel (Lamium galeobdolon). Ze lijken op brandnetel maar prikken niet. Ze zijn zelfs geen familie van de brandnetel, maar de gelijkenis is, zeker voor de bloei, zo sterk dat de dovenetels vroeger de naam Urtica mortua (dode brandnetel) kregen. Die naam kom je nu nergens meer tegen. De naam Lamium, zoals de dovenetels nu heten, komt van het Griekse woord Lamos en dat betekent muil. Kijk maar eens naar de paarse, witte of gele bloemen, die lijken op muiltjes. Je vindt ze onder struikgewas, hagen en langs slootkanten. Met andere woorden langs een koele, vochtige omgeving. Gele dovenetel bloeit in april en mei. Witte dovenetel bloemen verzamel je van mei tot augustus zelfs tot in de herfst. De planten hebben een bitterzoete geur.

Dovenetels in de huisapotheek

Dovenetels waren een heilzaam kruid voor onze voorouders. Ik herinner me als kind nog de praatjes op de radio van E.H. Hens. ‘zo d’ ouden zongen ‘ heette het geloof ik.
“Gele dovenetel is goed voor mannenmiseries”, vertelde pastoor Hens . Geef toe, dat spreekt toch tot de verbeelding? “Als je last hebt van slechte urineafscheiding, watermoeilijkheden, branderig gevoel in de urinewegen, verlamming van de blaas bij oudere mensen of een kou op de blaas kan gele dovenetel helpen. Maak een aftreksel van deze plant (kruid overgieten met kokend water en 20 minuutjes laten trekken). Zeven en toevoegen aan het water voor je zitbad”, orakelde de radio. En voor vrouwenmiseries had de pastoor ook een middel.

“Vrouwen die lijden aan witte vloed, doen er goed aan 2 tot 3 kopjes thee te drinken van de hele bloeiende plant. Hiervoor overgiet je één theelepel vers kruid met een kop water (net van de kook af). Laat 5 minuutjes trekken, zeef en drink met slokjes. De thee is nog doeltreffender als je een mengeling maakt van dovenetel, duizendblad en vrouwenmantel. Deze thee kun je ook als lentekuur gebruiken.

Dovenetels in de keuken

Ik gebruik de dove netels liever in de keuken. De blaadjes van alle dovenetels zijn eetbaar. Pluk jonge blaadjes en meng ze onder de sla.
De bloemen versieren je rodebietenschotel op een sublieme manier. Zeker als je er nog wat fijngesnipperde roomse kervel over strooit. Een komkommerschotel versierd met paarse dovenetel is het einde. Overgiet ze met een kruidenvinaigrette en strooi er een beetje maanzaad (zaadjes van de papaver) over.
De bloemen van de dovenetels droog ik om er in de winter, eventueel samen met andere kruiden, thee van te maken. Pluk de bloemen en droog ze op een donkere, warme luchtige plek. Dat kan op je zolder of in je kelder waar je verwarmingsketel staat.  Als ze goed droog zijn bewaar je ze in een bruine papieren zak. Ze blijven ongeveer een jaar lang goed.

Weetjes

Misschien heb je zelf de bloemen van de witte dovenetel gezocht om het druppeltje nectar op te zuigen. Heerlijk. Vroeger strooide grootmoe wel eens witte bloemen, gemengd met suiker over de vanillepudding. En die mocht er zijn! Zeker weten …

Grieks dovenetel gedonder

Volgens de Griekse mythologie moet het bij de oppergod Zeus en zijn oppergodin Hera, meer dan eens gedonderd hebben. Hera vond dat zij in hun relatie het voorbeeld van harmonie, peis en vree moesten geven aan de andere goden en godinnen. Maar Zeus zag dat enigszins anders. Die hield niet zo van de voorbeeldrol en liet zijn oog altijd maar opnieuw op een andere plaatselijke schonen rusten. Op een keertje had Hera er … schoon genoeg van. Ze schoot in een Griekse colère.
Zeus zag onmiddellijk de ernst van de zaak in en suste: “Ik zal een lammetje in uw tempel komen offeren. Ik hou heel veel van u. Ik zal mijn leven beteren.” Met deze woorden kalmeerde Hera. Ze vertrok naar haar dienaressen. Zeus ging op zoek naar een mooi lammetje, maar op zijn queeste naar lamsvlees stond hij plots oog in oog met Lamia, een prachtige brok godenvlees. Van het één kwam zo het andere en al vlug was het lammetje vergeten. Hera’s dienaressen hadden vlug door wat er aan de hand was. Ze waren stikjaloers op Lamia. Ze troonden Hera mee: “Meesteres, zullen we eens naar die weide gaan? Het is zo mooi weer en een wandelingetje zou u goed doen.” Hera genoot, tot ze plots zag wat Zeus daar een beetje verder met Lamia aan het produceren was. Ze was zo verschrikkelijk kwaad dat ze Lamia op slag in een witte dovenetel veranderde. Nu nog zie je de voetjes van Lamia en Zeus, boven elkaar, in het witte bloempje zitten. Als je goed kijkt, tenminste …
Hera wilde aan alle mensen op aarde laten weten, wat er met Lamia en haar verschrikkelijke, ontrouwe echtgenoot gebeurde. Vandaar de naam van dit kruid : Lamium album. Lamia ken je ondertussen en album betekent wit. Dames, mocht je Zeus ooit ontmoeten, laat hem staan! Een gewaarschuwd mens is er twee waard.

  • Bericht-tag:
%d bloggers liken dit: